Toptan Sarımsak

0

Toptan Taşköprü Sarımsağı

Kastamonu ilinin Gökırmak çevresinde kurulan Taşköprü, düz bir ova içinde birden fazla çay olması ile Kastamonu’nun tarıma en çok elverişli bölgelerinden birisidir. Tarıma bu kadar elverişli olması nedeni ile Taşköprü ilçesinde yaşayan yerli halk genellikle traktör kullanmaktadır. Ana kullanım amacı tarım olsa da ilçedeki traktör sayısının fazlalığı nedeniyle binek araci olarak da bölgede traktör kullanılmaktadır.

Birkaç farklı tarım ürünü yetiştiriciliği yapılsa da Taşköprü’nün Taşköprü sarımsağı dünyaca büyük bir üne sahiptir. Bölgedeki çiftçiler tarafından bu değerli ürüne “beyaz altın” edebilmektedir. Taşköprü ilçesinde meşhur Taşköprü sarımsağının üretimi yıllık olarak 18.000 tonu bulmaktadır. Buradaki çiftçilerin geçim kaynağı olan Taşköprü sarımsağı için ilçe belediyesi tarafından her yıl Eylül ayının ilk haftasında “Uluslararası Taşköprü Sarımsak ve Kültür Festivali” düzenlenmektedir. Belediye tarafından sonradan organize edilmeye başlanan bu festivalin öncesinde ilçede yine her yıl Eylül ayının ilk haftasında “Taşköprü Panayırı” düzenlemekteydi.

İlçede üretilen diğer tarım ürünleri ise başlıca sayacak olursak kendir, buğday, arpa ve pancardır. Bunun yanı sıra pazarlama amaçlı olmasa da elma ve çeşitli meyve ve sebze üretimi de yapılmaktadır. İlçede bundan önceki yıllarda kendir üretimi oldukça yüksek bir seviyede iken birkaç yıla kadar kendir üretimi neredeyse hiç denecek kadar azdır. Aynı zamanda Taşköprü’nün Germeç yöresinde yıllar öncesinde oldukça yaygın olarak yapılan urgancılık da neredeyse yok olmanın eşiğine gelmiştir.

Taşköprü’nün genel ekonomik durumu Kastamonu’nun diğer ilçelerine göre nispeten daha iyi olsa da ilçenin anadolunun her şehrinde olduğu gibi dışarıya göç vermesi, ilçe nüfusunun hızla azalmasına yok açmaktadır. Özellikle Taşköprü’nün köylerinden dışarıya gerçekleşen göçler nedeni ile bazı köyler tamamen boşalmış, buna bağlı olarak köylerdeki okulların çoğu da 8 yıl kesintisiz eğitimsizlik durumu nedeniyle kapatılmıştır.

İlçenin sosyal ve ekonomik imkanları tarım, sanayi, hayvancılık ve turizm gibi alanlara oldukça yatkındır. Ancak ilçede bu yönde çalışmaların oldukça az olması ilçenin ekonomisini büyük ölçüde kısıtlamaktadır.

Sarımsak Tohumu

Sarımsak tohumu, kökeni Batı Asya olarak bilinen bitkiye ait çok eski zamanlardan beridir kültür bitkisi olarak yer alan bitkinin kaynağıdır. Sarımsak sert bir kokuya sahip olmakla beraber tıbbi açıdan oldukça önemli bir yeri bulunmaktadır.

Sarımsak iştah açıcı özelliğe sahip olması nedeniyle başta etli besinler olmak üzere pek çok yiyeceğin bünyesinde kullanılan bir bitkidir. Özellikle sucuk ve pastırma gibi yiyeceklerde kullanılmaktadır. Sarımsak tohumdan değil de diş sarımsaktan üretilmesini gerektirmektedir. Bunun nedeni bitkinin iki yıllık bir bitki olup ilk yılında sadece birkaç dişten meydana gelen bitkinin baş kısmının oluşmasıdır. Sarımsak yapı olarak kökleri derinlerde bulunmaktadır. Kabuk kısmı soğanın aksine daha incedir bu nedenle de tek katlı bir yapıya sahiptir. Bitkinin yetiştiği toprağın asitlik özelliği azdır ve kumlu toprak türü sarımsak tohumunun yapısal olarak gelişebilmesi için en uygun yapıdır. Yetiştiriciliği yapılacaksa bu bitkinin uzun günlerde çiçek açtığını bilmek gerekir. Sarımsak tohumu yerine bitkinin meyvesinin dişlerden oluşan bölümlerinden birini kullanılmaktadır bilgisi verilmişti. Tohumun yerine kullanılacak olan dişlerin belirli bir büyüklüğe ulaşmış olması gerekmektedir.
 
Sarımsak üretiminde bu küçük ama önemli ayrıntının önemi oldukça fazladır çünkü sarımsak tohumu yerine kullanılan diş fazla büyük olduğunda yetişen bitkinin çiçek sapını meydana getiren bölümü güçlü olmaktadır. Bunun tam tersine kullanılan diş zayıf ve de küçük yapılı olursa o zaman da elde edilecek verim oldukça düşük olur. Sarımsak tohumu yerine kullanılacak olan diş kısımları çok sıralı olacak şekilde dikilmektedir. Bitkinin toprağa ekimi döneminde bitkinin baş kısmını oluşturan kısmının küçük bölümlere ayrılması ile elde edilen parçalar kullanılır. Soğan bitkisinin ekim yönteminde olduğu gibi toprağın ekim için hazır duruma getirilmiş olması ve ayrıca toprağın gübrelenerek tava denilen bölümlere ayrılması gerekmektedir. Türkiye’de sarımsak üretimi için genel olarak kıraç topraklardan yararlanılmaktadır. Bu yüzden bitkinin yetişerek olgunlaşabilmesi için gerekli olan özel bir sulama yöntemi kullanılmaz yağmur suyu yeterli olur. Bitkinin iyi yetişebilmesi için sadece sarımsak tohumu terine diş kısımlarını kullanmak yeterli olmaz. Bunların dışında bitki için elverişli olan toprakların da kullanılması önemlidir. Örneğin killi ve fazla su tutan topraklar uygun değildir.

Sarımsak Nasıl ekilir ?

Sarımsak Ekimi, Sarımsağın latince adı Allium sativum, Soğangiller ailesinden olan sarımsak kolayca yetiştirilebilen kültür sebzeleri arasında yemeklik ve ilaç olarak kullanılan sarımsak çok eski zamanlardan beri bilinen ve evlerimizde azar azar da olsa sürekli olarak tüketmeye çalıştığımız bir sebzedir. Sarımsak yıllık bir bitkidir. -18 derece soğuklara kadar dayanıklıdır, 4 ila 10 derece arasında filizlenir. İyi güneş alan bir yerde yetişir. 40 ila 60 cm arası boyu vardır.

Ana Vatanı Güney Batı Asya’dan ( İran ve Afganistan ) doğada yetişen Allium longicuspis türünden türetilerek bu zamana kadar geldiği söylenmektedir. Sarımsak, çok eski kültür bitkileri arasında yer almaktadır. Antik çağlardan beri sofralarımızda bulunan sarımsak genellikle aromatik ve besleyici özellikleri için kullanılmıştır. Bu özelliklerinin yanı sıra özellikle Antik Yunan ve Roma’da sarımsak toprağı eken çiftçiler ve atletlere güç vermesi için yedirilmiştir. Günümüzde yemekler lezzet katmak için kullanılan sarımsağın iştah açıcı özelliği olduğu ve bağırsakları çalıştırmakta etkili olduğu da bilinir. İştah açıcı özelliği sebebiyle başta etliler olmak üzere pek çok yiyeceklerde kullanılır, pastırma, sucuk üretiminde adeta sarımsak olmazsa olmazlardandır. Aynı zamanda sarımsak yoğurtla can kardeştir. Sert kokulu olan sarımsağın tıbbi önemi de çok büyüktür. Sarımsak hasattan sonra kuru bir yerde saklanması gerekmektedir. Sarımsak evin en sıcak bölgesinde bile kolayca muhafaza edilebilir. Tutam halinde bulunan sarımsağın bu demetimsi görüntüsüyle yemek odalarımıza, mutfaklarımıza dekoratif anlamda da bir değer kattığını söyleyebiliriz. Bazı bölgelerimizdeki sarımsakların yapı ve etlerinin dayanıklılığı bakımından piyasada oldukça yaygındır ve bunları kısaca şöyle sıralayabilir. Kastamonu sarımsağı, Edirne sarımsağı, Balıkesir sarımsak, Kara sarımsak, İspanyol sarımsağı çeşitleri mevcuttur. Taşköprü ve Boyabat sarımsaklarımız en meşhur olanlarıdır.

Malçlama, donun etkisini azaltmanın yanında, yabancı otların da gelişmesini önler. Ayrıca da toprağın nemini koruduğu gibi, erozyonu da önlemiş olur.

Önerilen haftalık sulama miktarı sarımsaklar için 25 mm. Fakat, kumlu toprakları daha fazla sulamak gerekir. Yaprakların kuruya bilmesi için, sulama için en uygun vakit sabah yada gün ortasıdır.

Sarımsak bakımı kolay bir kültürdür. Tohumdan bulaşan çürüme, virüs ve nematot gibi bir çeşit hastalıkların baş göstermesini önlemek için sertifikalı bitki ekimine özen göstermek gerekir. Sarımsaklar nadiren bu hastalıklara yenik düşecektir. Bir iki yapılan çapalamayla otlar temizlenir ve eğer ekilen ay kurak geçiyorsa soğanların oluşma döneminde yapılan sulama sağlıklı bir ekin elde etmek için yeterli olacaktır.

Nisan ayında soğan oluşmadan, bitkiyi kopartarak taze sarımsak elde eder ve taze olarak tüketebiliriz.Sarımsak ekildikten 1 veya 2 ay sonra  hasat edilebilir. Nisan ayında ekilen sarımsaklar Haziran başında hasat edilir. Sarımsakların sökümünde çapa ve bel kullanılır, makine ile söküm yapılır. Sökülen sarımsaklar bir kaç gün toprak üzerinde bekletilir. Haziran sonu – Temmuz da olgunlaşmış sarımsakları demet yada tutam şeklinde getirmeden önce bir iki gün gölgede kurutmak suretiyle bekletin. Kuru sarımsağı 4 -5’i bir arada saplarından örerek serin bir yerde askıda muhafaza etmek uygundur.

Sarımsağı yetiştirebilmek için tek şart vardır. Sarımsağı ekeceğimiz toprakta geçmiş yıllarda soğan, sarımsak, pırasa gibi sebzelerin yetiştirilmemiş olması gerekmektedir. Hastalıkları önlemek için aynı yere 5 yıl boyunca tekrar sarımsak yetiştirilmez.

Sarımsak ekim dönemi ve yöntemleri: 1 Ekim – 15 Kasım sonbahar sarımsağın ekim zamanıdır. 2. ekim zamanı da 25 Şubat – 10 Nisan ilkbahar ayı ekim zamanıdır. Bu ayların haricinde ekim işlemi yapılamaz. Sarımsak, süzek, kumlu ve milli orta ağırlıkta verimli toprakları tercih eder. Sarımsak ılımlı iklimi sever, iklimin yanında sarımsağın toprak istekleri de önem taşır. Fazla ağır, su tutan ve killi topraklarda başlar güzel teşekkül etmez. Sarımsağın ekiminden baş sarımsağın ufak birimlere ayrılması ile elde edilen dişlerden yararlanırız. Sarımsağı ekimden önce iri dişleri ekim için ayırın. Sarımsağın ekilecek toprağın soğanda olduğu gibi iyice hazırlanması, gübrelenmesi ve tavalara ayrılması gerekir.Dişleri arasında yaklaşık 10’ar cm bırakarak 30 cm aralıklı sıralara sivri uçları yukarı bakacak şekilde ekilir. Taze sarımsak elde etmek istiyorsak bu cm mesafelerini daha da azaltabilirsiniz, dikim derinliği de 3- 4 cm dir. Sarımsak toprakta bir miktar organik madde istemesine rağmen, organik gübrelemeden hoşlanmaz, ticari gübrelerden hoşlanan bir sebzedir. Ülkemizde çoğunlukla kıraçta yetiştiricilik yapıldığından sadece yağmur suyundan yararlanılır, hal böyle olunca 2-3 çapa yeterlidir. Sulu şartlarda her sulamadan sonra çapa yapılır.

Paylaş

Yazar Hakkında

Yorum Yaz